Klasy obuwia roboczego - czy zawsze potrzebna jest klasa S3?
Klienci, którzy odwiedzają nas w celu zakupu obuwia BHP bardzo często nie do końca wiedzą jaki rodzaj i jaka klasa obuwia roboczego są im potrzebne do wykonywanej pracy. W związku z tym najczęściej kupują buty klasy S3, które są najpopularniejsze. Czy słusznie? Niekoniecznie, czasami wystarczy klasa obuwia S1P, a czasem wręcz obuwie zawodowe bez klasy ochronnej. W tym artykule przybliżymy nieco normy obuwia ochronnego i podpowiemy jakie buty będą odpowiednie do wykonywanej pracy.
Normy obuwia ochronnego
O poziomie zabezpieczenia jaką zapewnia obuwie ochronne świadczą m.in. zastosowane materiały, konstrukcja i dodatkowe elementy, takie jak: podnoski
- wkładki antyprzebiciowe,
- podeszwy antypoślizgowe,
- ochrona śródstopia i kostki,
Pamiętajmy, że obuwie bez cech ochronnych, którego zadaniem jest przede wszystkim zastąpienie własnego obuwia to obuwie zawodowe.
Ze względu na stopień zagrożenia, przed którym buty BHP powinny chronić pracownika wyróżniamy:
- obuwie bezpieczne ( Safety „S”) — posiadają właściwości ochronne wraz z ochroną palców stopy dzięki podnoskom, których wytrzymałość jest sprawdzana przy uderzeniu z energią 200 J. Wymagania dotyczące obuwia bezpiecznego określają normy: PN-EN ISO 20345 i PN-EN ISO 20345:2012,
- obuwie zawodowe (occupational - „O”) - posiadają właściwości ochronne wskazane do ochrony przed urazami, mogącymi wystąpić w razie wypadku w miejscach pracy. Przeznaczone jest do codziennego użytkowania w miejscach, gdzie nie jest wymagana ochrona palców stopy za pomocą podnosków. Wymagania dotyczące obuwia zawodowego określają normy: PN-EN ISO 20347 i PN-EN ISO 20347:2012 . Obuwie to najczęściej jest określane jako obuwie robocze bez podnoska.
Obuwie robocze zgodne z normą EN ISO 20345 jest oznaczone literą „S”, po której występuje dodatkowe oznaczenie. I tak:
- SB - obuwie robocze spełniające podstawowe wymagania.
- wierzch butów wykonany jest z dwoiny skórzanej bądź innego materiału o wytrzymałości takiej jak wymagane minimum według normy ; wysokość wierzchu odpowiadająca normie,
- podnosek wytrzymujący uderzenia do 200 J.
- S1 - wymagania podstawowe klasy SB i dodatkowe właściwości:
- antypoślizgowa podeszwa,
- zamknięta część piętowa,
- właściwości antyelektrostatyczne,
- absorpcja energii w części piętowej.
- S2 - posiada cechy S1 i dodatkowe właściwości:
- wodoodporny wierzch ( nieprzepuszczalność wody przez min. 1h)
- S3 - posiada cechy S2 i dodatkowe właściwości:
- antyprzebiciowa podeszwa lub wkładka,
- urzeźbiona podeszwa.
5. S4 - posiada cechy S1 i dodatkowe właściwości:
- antypoślizgowa podeszwa,
- całkowita wodoodporność.
6. S5 - posiada cechy S4 i dodatkowe właściwości:
- antyprzebiciowa podeszwa lub wkładka,
- urzeźbiona podeszwa.
Buty robocze SB
To obuwie zawodowe, nie posiadające ani podnoska, ani podeszwy antyprzebiciowej. Pojawia się pytanie, po co takie obuwie, jeśli jest dostępny ogromny wybór obuwia „cywilnego”, po które wcale nie trzeba odwiedzać sklepu BHP? Warto takiego obuwia używać w pracy z dwóch powodów:
- obuwie SB, produkowane przez producentów obuwia ochronnego jest skonstruowane w celu użytkowania w miejscu pracy i przeznaczone do wielogodzinnego stosowania, najczęściej ma dodatkowe cenne cechy dodatkowe, warto wymienić chociażby oznaczenie A, co oznacza ochronę antystatyczną, i FO, oznaczające odporność podeszew na oleje, benzynę i rozpuszczalniki organiczne.
Buty robocze S1 / Buty robocze S1P
To podstawowa klasa jako obuwia bezpiecznego. Często stosowane m.in. w logistyce, przemyśle i rzemiośle. Buty robocze S1 zapewniają ochronę stopy na wysokim poziomie. Są wyposażone w podnosek, zamkniętą część piętową, są antyelektrostatyczne i absorbują energię w części piętowej. Symbol „P” świadczy o dodatkowej ochronie przed przebiciem. Nadają się do pracy wewnątrz pomieszczeń i okresowej na zewnątrz. Mimo, że do prac budowlanych przeważnie kupuje się obuwie ochronne S3, to buty w kasie S1 wyposażone we wkładkę antyprzebiciową (S1P) nadają się na budowę, o ile nie będą użytkowane bez względu na pogodę – brak im ograniczonej nasiąkliwości wodą.
Buty robocze S2
Są wyposażone w chroniący palce podnosek, którego wytrzymałość jest sprawdzana przy uderzeniu z energią 200 J i siłę nacisku do 15 kN. Od klasy S2 różni je ograniczona przepuszczalność i absorpcja wody. Zadaniem butów w tej klasie jest nieprzepuszczalność wody Są dostępne są w wielu fasonach. Najczęściej obuwie to stosowane jest w mokrym lub wilgotnym otoczeniu. Doskonale sprawdzi się do pracy zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz oraz w miejscach, w których występuje wilgoć.
Buty klasy S3
Sprawdzą się podczas pracy na zewnątrz. Przeznaczone są m.in. do pracy na budowie i w sytuacjach kiedy niezbędna jest ochrona przed deszczem i śniegiem. Dodatkowo buty klasy S3 będą odpowiednie jeżeli w miejscu pracy, pracownik jest narażony na występowanie ostrych przedmiotów bądź na działanie wilgoci.
Buty klas S4 i S5 (S4 z podeszwą antyprzebiciową)
To klasy całkowicie wodoodporne. To, oczywiście, zaleta obuwia, ale wiąże się z brakiem oddychalności. W tych klasach produkuje się w większości kalosze i wellingtony, ocieplane lub nie. Wybierając takie buty pamiętajmy, że o ile nie chodzimy cały dzień po kałużach z różnych cieczy, lub też nie chlapie się nam na nogi powyżej kostek, to może da się zastosować obuwie niższych klas z ograniczoną przepuszczalnością i absorbcją wody. Niższe klasy obuwia, ale częściowo wodoodporne, dadzą nam większą oddychalność, a co za tym idzie, większy komfort użytkowania.
Klasy obuwia roboczego różnią się od siebie dodatkowymi właściwościami. Bardzo często u pracowników pojawia się wątpliwość jakie obuwie będzie zapewniało odpowiednią ochronę - buty robocze S1, S2 a może buty klasy S3? W tej sytuacji zalecamy, aby upewnić się jakie są wymagania w miejscu pracy i czy praca ta charakteryzuje się trudnymi warunkami. Jeżeli nie, to bardzo często znacznie lepszym wyborem będą buty robocze S1 lub buty robocze S2, które zapewnią zbliżone właściwości ochronne, ale będą bardziej oddychające.