Sprzęt BHP chroniący przed upadkiem
Posiadanie odzieży roboczej i ochronnej, a także niezbędnego sprzętu BHP stanowi wymóg dla wielu zawodów szczególnie narażonych na utratę zdrowia. Wśród nich są m.in. profesje wymagające pracy na wysokościach. Bardzo ciężko byłoby sobie wyobrazić chociażby prace budowlane czy monterskie bez odpowiedniego zabezpieczenia pracowników. W tym artykule przybliżymy sprzęt BHP chroniący przed upadkiem.
Jak już wspomnieliśmy, aby sprzęt mógł właściwie i skutecznie spełniać swoją rolę musi być odpowiednio dobrany do warunków pracy i stanowiska, na którym będzie stosowany. Każda praca, która jest wykonywana na wysokości powyżej 1 metra wymaga aby był zastosowany sprzęt BHP chroniący przed upadkiem. Jeżeli nie ma możliwości zastosowania ochron zbiorowych, takich jak pomosty, rusztowania, podnośniki, bariery, siatki ochronne czy windy to pracownik ma obowiązek stosowania ochronę indywidualną. Norma PN-EN 363 określa zasady doboru sprzętu asekuracyjnego.
Sprzęt BHP chroniący przed upadkiem.
W zależności od rodzaju i miejsca wykonywania pracy możemy zastosować jeden z poniższych systemów ochronnych:
- przeznaczony do powstrzymania spadania z wysokości,
- przeznaczony do ustalania pozycji podczas wykonywanej pracy,
- uniemożliwiający rozpoczęcie spadania z wysokości.
Powstrzymywanie spadania z wysokości
Zadaniem tego sprzętu jest m.in.: powstrzymywanie spadania podczas pracy, zabezpieczenie przed zderzeniem z niebezpiecznymi przedmiotami znajdującymi się na podłożu, a także łagodzenie i minimalizowanie skutków powstrzymywania spadania.
Poniżej przedstawiamy indywidualny sprzęt BHP chroniący przed upadkiem:
- szelki bezpieczeństwa,
- kask ochronny,
- przyrząd do pracy w podparciu,
- zaczepy taśmowe,
- podzespoły łącząco - amortyzujące,
- urządzenia samohamowne,
- karabinki.
Indywidualny sprzęt BHP chroniący przed upadkiem
Indywidualny sprzęt BHP chroniący przed upadkiem składa się z:
- Podzespołu kotwiczącego, którego głównym zadaniem jest stworzenie wytrzymałego i trwałego połączenia pomiędzy elementem konstrukcyjnym stanowiska pracy, a podzespołem łącząco – amortyzującym. Przykładem takich podzespołów kotwiczących mogą być zatrzaśniki (PN-EN 362), szyny i liny kotwiczące, trójnóg, zaczepy nożycowe, taśmowe, linkowe, taśmowe lub np poprzeczna belka z punktem kotwiczącym. Punkty kotwiczenia muszą bezwzględnie spełniać wymagania normy PN-EN 795 - Ochrona przed upadkiem z wysokości - Urządzenia kotwiczące.
- Podzespołu łącząco - amortyzującego, który ma na celu zapobieganie spadaniu pracownika i ograniczenie do minimum jego drogę spadania. Do tego podzespołu zaliczamy: linkę bezpieczeństwa z amortyzatorem włókienniczym (PN-EN 354), która nie może przekraczać 2 m, urządzenie samohamowne (PN-EN 360) oraz urządzenie samozaciskowe z prowadnicą (PN-EN 353-2 oraz PN-EN 358). Podzespół łącząco - amortyzujący jest umieszczany pomiędzy podzespołem kotwiczącym a szelkami bezpieczeństwa.
- Szelki bezpieczeństwa, których głównym zadaniem jest:
- rozłożenie sił działających na człowieka podczas spadania,
- wymuszenie odpowiedniej pozycji ciała podczas powstrzymywania spadania i po spadaniu.
Szelki bezpieczeństwa są jedynym zabezpieczeniem zakładanym przez pracownika i chroniącym go przed upadkiem z wysokości. Normą odnoszącą się do szelek bezpieczeństwa jest norma PN-EN 361 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Obowiązujące przepisy w zakresie ochrony przed upadkiem z wysokości określają, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie ochrony przed upadkiem z wysokości pracownik ubrany w szelki bezpieczeństwa musi być połączony z punktem konstrukcji stałej za pomocą podzespołu łącząco- amortyzującego.
Doskonałym rozwiązaniem są zestawy do pracy na wysokości firmy Protekt, czyli skompletowane wyżej wymienione elementy pod kątem zastosowań. Zestawy dostępne <TUTAJ>
Inny zestaw przewidziany jest do pracy na rusztowaniach i kratownicach – bardzo popularny zestaw Grider, link <TUTAJ> inny do pracy na dachu stromym – zestaw Roofer, a jeszcze inny do pracy na dachu płaskim i drabinie – Basic Pro 1, LINK <TUTAJ>
Dodatkową korzyścią jest atrakcyjna cena takiego zestawu, niższa niż jego elementów osobno.
Prace z ryzykiem termicznego uszkodzenia sprzętu
Nieco innym rodzajem pracy jest praca wykonywana na wysokości i w wysokiej temperaturze, np. spawanie. Ten rodzaj pracy wiąże się z ryzykiem termicznego uszkodzenia sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości. Szczególnie dotyczy to podzespołów łącząco - amortyzujących, szelek bezpieczeństwa i linek do nadawania pozycji. W celu zminimalizowania tego zagrożenia powinniśmy zastosować sprzęt odporny na działanie wysokich temperatur lub tak zorganizować stanowisko pracy, aby była możliwość wyprowadzenie sprzętu BHP chroniącego przed upadkiem z wysokości poza obszar działania czynników gorących.
Szelki powinny być w tej sytuacji wykonane z materiałów niepalnych bądź też osłonięte odzieżą chroniącą przed wysoką temperaturą. Odzież ta musi być dostosowana do współpracy z szelkami, Podzespoły łącząco - amortyzujące natomiast powinny być wykonane z elementów stalowych i linek poliamidowych w oplocie konopnym impregnowanych niepalnie.
Normy dotyczące indywidualnego sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości, zgodnie z którymi muszą być wydane odpowiednie certyfikaty bezpieczeństwa:
- PN-EN 341:1999 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Urządzenia do opuszczania.
- PN-EN 353-1:2003 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Urządzenia samozaciskowe ze sztywną prowadnicą.
- PN-EN 353-2:2003 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Urządzenia samozaciskowe z giętką prowadnicą.
- PN-EN 354:2003 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Linki bezpieczeństwa.
- PN-EN 355:2003 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Amortyzatory.
- PN-EN 360:2003 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Urządzenia samohamowne.
- PN-EN 361:2003 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Szelki bezpieczeństwa.
- PN-EN 362:2005 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Łączniki.
- PN-EN 363:2003 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Systemy powstrzymywania spadania.
- PN-EN 365:2005 - Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości. Ogólne wymagania dotyczące instrukcji użytkowania oraz znakowania.
Sprzęt BHP chroniący przed upadkiem bezwzględnie powinien być kontrolowany przed każdym użyciem wg wskazówek producenta. Niezbędne są również odpowiednie przeglądy okresowe co najmniej raz do roku i przeglądy fabryczne po nie więcej niż pięciu latach użytkowania.
