Maski, półmaski, filtry - poradnik

W Białołęckim Centrum BHP znajdą Państwo szeroki wybór masek, półmasek i wkładów filtrujących takich marek jak m.in: Portwest, Climax, 3M i Scott. Półmaski Climax wraz z wkładami filtrującymi są przeznaczone dla  rolnictwa, dla lakierników, do lakierni i do środków ochrony roślin. Filtr A1 jest często stosowany w lakierniach i chroni przed oparami rozpuszczalników organicznych. Filtr A1P3 jest stosowany m.in. w rolnictwie do oprysków pestycydami, herbicydami i fungicydami. Najbardziej uniwersalny jest filtr ABEK1, który chroni przed  gazami, dwutlenkiem siarki, amoniakiem i parami nieorganicznymi. W ochronie przed azbestem sprawdzą się unikalne maski pełnotwarzowe marki Scott wraz z filtrami.

W tym artykule przybliżymy temat masek, półmasek i filtrów.

 

 

Maski ochronne - rodzaje i właściwości

 

 

Maski i półmaski stosowane są w celu ochrony dróg oddechowych i zabezpieczenia ich przed poważnym podrażnieniem lub uszkodzeniem. Dla pracowników, którzy wykonują pracę w trudnych warunkach, np zanieczyszczenia parami gazów chemicznych bądź podwyższonego zapylenia, jest nałożony obowiązek stosowania środków ochrony indywidualnej w postaci m.in. masek i/lub półmasek wraz z odpowiednimi pochłaniaczami i filtrami.

Maski możemy podzielić na te jednorazowe i wielokrotnego użytku. Rodzaj maski powinien być dobierany zgodnie z jej przeznaczeniem. Inne maski stosujemy w branży spożywczej, a jeszcze inne np podczas pracy przy usuwaniu azbestu.

 

Rodzaje masek ochronnych:

• maski przeciwpyłowe ( możemy je podzielić na trzy klasy ochronne - FFP1, FFP2 i FFP3 ) - zapewniają ochronę przed pyłami, włóknami i aerozolami,
• półmaski - są bardziej szczelne niż maski przeciwpyłowe i dokładniej przylegają do twarzy, dzięki czemu zapewniają wyższy poziom ochrony. Dla dodatkowej ochrony oczu przed rozpryskami możemy do nich dobrać dowolne gogle lub okulary ochronne, 
• maski pełnotwarzowe - zapewnią ochronę przed toksynami i substancjami drażniącymi dla całej twarzy, włącznie z oczami. Są przeznaczone do długotrwałego użycia,
• maski ochronne jednorazowe ( maski chirurgiczne) - są w uniwersalnym rozmiarze, wykonane są z potrójnej warstwy włókniny polipropylenowej.
• maski ochronne wielokrotnego użytku - najczęściej wykonane z bawełny, stosuje się je w celu ochrony przed możliwym zakażeniem bakteryjnym lub wirusowym.

 

 

Maski przeciwpyłowe - rodzaje i właściwości

 

 

Maski przeciwpyłowe sprawdzają się podczas filtracji cząstek stałych i płynnych pyłów, które mogłyby się przedostać do dróg oddechowych. Dostępne są warianty zarówno jedno, jak i wielokrotnego użytku. Norma PN-EN 149:2001 określa ich 3 klasy ochrony. Są to: FFP1, FFP2 oraz FFP3. Różnica polega na granicy maksymalnego przecieku wewnętrznego: FFP1 - 25%, FFP2 - 11%, FFP3 - 5%.

 

Maski przeciwpyłowe powinny być odpowiednio dopasowane i mocno przylegające do twarzy. Mogą być wyposażone w jednokierunkowy zawór wydechowy.

Pochłaniają one cząsteczki z powietrza lub filtrują powietrze od pyłów, gazów, wirusów i bakterii.

W maskach przeciwpyłowych możemy znaleźć dodatkowe oznaczenia literowe określające zakres ochrony:

• S - przeznaczone do ochrony wyłącznie przed stałymi cząstkami,
• SL - przeznaczone do ochrony przed stałymi i ciekłymi cząstkami,
• D - informuje o zwiększonej pyłochłonności, sprawdzanej podczas testów pyłem dolomitowym,
• C - dodatkowa pyłochłonność testowana pyłem węglowym.

 

Półmaski i maski pełnotwarzowe

 

 

Zarówno półmaski, jak i maski pełnotwarzowe mają regulowane mocowania, dzięki czemu możemy je bardzo precyzyjnie dopasować do twarzy. Podobnie jak w przypadku masek przeciwpyłowych mamy ich dosyć duży wybór. Warto zwrócić uwagę na półmaskę 756 Climax z filtrami A1P3. Maska ta doskonale dopasowuje się do twarzy, jest wyposażona w zawór wydechowy i dwa gniazda na filtropochłaniacze. Nie krępuje ruchów i nie ogranicza widoczności. Dołączone pochłaniacze zapewniają ochronę przed aerozolami, gazami i parami organicznymi.

 

Prawidłowo założona maska pełnotwarzowa pokrywa oczy, nos, usta i podbródek. Maski te zapewniają maksymalną ochronę przez cały okres ich użytkowania. Polecamy maskę pełnotwarzową 732-N Climax wykonaną z silikonu ( na zewnątrz) i z naturalnej miękkiej gumy (wewnątrz). Jej dwufiltrowy korpus zapewnia niskie opory oddychania i dobrą

widoczność podczas pracy. Maski pełnotwarzowe chronią nie tylko drogi oddechowe, ale również nasze oczy. Aby ułatwić oddychanie mogą być wyposażone w wentylatory lub posiadać funkcję tłoczenia powietrza z przenośnej butli.

 

 

Filtry, pochłaniacze do masek i filtropochłaniacze

 

 

Właściwą ochronę dróg oddechowych zapewniają przede wszystkim filtry i pochłaniacze. Bez nich, sama maska nie stanowi w rzeczywistości większej ochrony. Bardzo często filtry i pochłaniacze są nazywane zamiennie, co w zasadzie jest błędem, gdyż rolą każdego z nich jest ochrona przed innego rodzaju zagrożeniami. Wyjaśnijmy więc, czym są filtry, pochłaniacze i filtropochłaniacze.

 

 

Filtry i ich zastosowanie

 

 

Aby maska zapewniała skuteczną ochronę dróg oddechowych powinna posiadać filtr. Dzięki właściwie dobranym i regularnie wymienianym filtrom możemy zagwarantować skuteczną izolację zanieczyszczeń.

 

Filtry dzielimy na trzy klasy ochronne:

• Klasa P1: informuje o skuteczności filtracji na poziomie 80%; stanowi ochronę układu oddechowego stosowaną przed stałymi cząstkami o niskiej toksyczności; używane są najczęściej m.in. w przemyśle spożywczym, gumowym, ceramicznym i w budownictwie. Należy jednak wiedzieć, że nie zapewniają one ochrony przed pyłem kwarcowym czy też włóknami azbestu.
• Klasa P2: oznacza skuteczność filtracji na poziomie 94% i stanowi ochronę stosowaną przed stałymi i ciekłymi cząstkami o niskiej i średniej toksyczności; często są stosowane m.in. w przemyśle malarskim, bądź też w górnictwie, czy też przy produkcji farmaceutyków i pasz.
• Klasa P3: informuje o skuteczności filtracji na poziomie 99,95% i stanowi ochronę układu oddechowego stosowaną przed stałymi i ciekłymi cząstkami o wysokiej toksyczności. Chronią one przed pyłem radioaktywnym, bakteriami, wirusami i nanocząsteczkami.

 

Pochłaniacze i ich zastosowanie

 

 

Pochłaniacze stosujemy w przypadku ryzyka kontaktu ze szkodliwymi parami i gazami ( np opryski chemiczne ). O tym, przed którymi konkretnie chroni poszczególny pochłaniacz i w jakim stężeniu, informuje jego klasa i oznaczenie.

• Klasa 1 - zapewnia ochronę przed szkodliwymi gazami i parami, o stężeniu w powietrzu < 0,1%
• Klasa 2 - zapewnia ochronę przed szkodliwymi gazami i parami, o stężeniu w powietrzu < 0,5%
• Klasa 3 - zapewnia ochronę przed szkodliwymi gazami i parami, o stężeniu w powietrzu < 1%

 

Innym oznaczeniem na pochłaniaczach umieszczonym przez producenta jest litera i kolor.

 

• A (brązowy) – ochrona przed gazami i oparami, o temp. wrzenia > 65° C,
• AX (brązowy) – ochrona przed gazami i oparami, o temp. wrzenia < 65° C,
• B (szary) – ochrona przed gazami i oparami, z wyłączeniem tlenków węgla,
• E (żółty) – ochrona przed gazami i oparami kwaśnymi,
• K (zielony) – ochrona przed amoniakiem i jego pochodnymi,
• NO (niebieski) – ochrona przed tlenkami azotu,
• Hg (czerwony) – ochrona przed oparami rtęci,
• SX (fioletowy) – pochłaniacz przygotowany specjalnie, do ochrony przed substancjami wskazanymi przed producenta.

 

Filtropochłaniacze - czym są?

 

Filtropochłaniacz to połączenie filtra i pochłaniacza. W zależności od konkretnego rodzaju chronią układ oddechowy przed parami, gazami i innymi substancjami toksycznymi, m.in.: amoniakiem, chlorem, cyjanowodorem, kwasem mrówkowym, czy też dwutlenkiem siarki i azotu. Mają najczęściej okrągły kształt i są montowane na dole maski. Dokupując fitropochłaniacze  należy zwrócić uwagę na ich właściwości ochronne i zgodność z typem półmaski lub maski pełnotwarzowej. Stosowane są pochłaniacze pojedyncze lub ich pary. Do maski lub półmaski mocowane są poprzez połączenie gwintowe lub bagnetowe.  Na ściance obudowy  filtropochłaniacza powinna znajdować się naklejka ze specyfikacją, która informuje o substancjach, przed którymi on chroni.

 

Zawsze przed użyciem filtra, pochłaniacza i filtropochłaniacza powinniśmy sprawdzić ich datę ważności i upewnić się, że nie mają żadnych uszkodzeń mechanicznych, ani ich opakowanie. Zwróćmy uwagę na czas użytkowania –   nie powinien być dłuższy jak pół roku od otwarcia opakowania.

Pamiętajmy również, że jeśli w trakcie pracy zaczynamy czuć zapach substancji toksycznych, to powinniśmy niezwłocznie wymienić stosowane zabezpieczenia ( filtry, pochłaniacze lub filtropochłaniacze).

 

Pamiętajmy, że nie istnieje jedna, uniwersalna maska, która skutecznie będzie chroniła nasze drogi oddechowe w każdych warunkach. Podobnie jest z filtrami, dzięki którym maski właściwie spełniają swoją rolę. Zachęcamy do sprawdzania naszej oferty lub do bezpośredniego kontaktu telefonicznego.

Przed użyciem maski lub półmaski zawsze należy przeczytać instrukcję użytkowania maski i fltropochłaniacza.