Odzież spawalnicza i trudnopalna

 

Praca spawacza jest trudna i niebezpieczna, często narażona na utratę zdrowia. W celu zminimalizowania ryzyka niezbędna jest spełniająca wszelkie normy odzież spawalnicza i trudnopalna. Ubranie i obuwie dla spawacza powinno spełniać wymogi normy EN ISO 11611.

 

 

Zagrożenia na stanowisku spawacza

 

Zwracamy tu uwagę jedynie na ochronę ciała przed podstawowymi zagrożeniami typu:

• Iskry i odpryski gorącego metalu wpadające pod ubranie spawalnicze i do butów,
• Promieniowanie UV, którego skutki oddziaływania pojawiają się na skórze, szczególnie o obrębie szyi i innych nieosłoniętych częściach ciała
• Ciepło konwekcyjne
• Ochrona przed przypadkowym krótkotrwałym stałym napięciem 100 V

 

Odzież spawalnicza i trudnopalna

 

Na rynku jest duża oferta ubrań spawalniczych, zarówno specjalizowanych, stanowiących ochronę tylko przed zagrożeniami związanymi ze spawaniem i procesami pokrewnymi, jak i ubrań multiochronnych, które chronią również przed innymi zagrożeniami.  

Pierwszy czynnik, jakim należy się kierować przy doborze ochronnej odzieży spawalniczej i trudnopalnej to technika spawania lub czynności pokrewnej, w zależności od której wybierzemy ubranie w klasie 1 lub w klasie 2.

 

Odzież spawalnicza - norma PN EN ISO 11611

 

Norma PN EN ISO 11611, dotycząca spawania i procesów pokrewnych, wyróżnia dwa poziomy zagrożeń, zgodnie z którymi odzież spawalnicza i trudnopalna powinna spełniać wymagania normy.

 

Ubranie w klasie 1 jest przeznaczone zasadniczo do czynności z lekkimi rozpryskami:

- Spawania gazowego TIG,

- Spawania MIG niskoprądowego,

- Obsługi maszyn do cięcia (tlen i plazma),

- Spawania mikroplazmowego,

- Lutowania.

 

Ubranie w klasie 2 wybierzemy do czynności związanych z wyższymi zagrożeniami:  

- MMA – spawanie elektryczne łukowe z elektrodą otuloną,

- MAG  z elektrodą podstawową lub pokrytą celulozą,

- MAG wysokoprądowe (w czasie spawania MAG przy osłonie dwutlenku węgla występuje duży rozprysk stopionego metalu).

 

Niezależnie od techniki spawania w przypadku pracy w ograniczonych przestrzeniach, bądź spawaniu lub cieciu nad głową wskazana jest ochrona poprzez założenie ubrania w klasie 2.

 

W miejscach narażonych na iskry (przy cięciu) i rozpryski płynnego metalu należy stosować dodatkowe zabezpieczenia – zwykle skórzane.   Dodatkowe zabezpieczenia z reguły występują w klasie 2.

 

W praktyce, przy doborze odzieży spawalniczej i trudnopalnej, klienci kierują się głównie komfortem użytkowania, który z reguły jest wyższy przy odzieży w klasie 1.

 

Przy takim podejściu zarysowują się dwie koncepcje:  

- ubranie spawalnicze w klasie 1, zazwyczaj z lżejszej tkaniny bawełnianej o gramaturze ok 300 gr/m2 + dodatkowe  ochrony skórzane, 

 

lub 

 

- cięższe ubranie w klasie 2 – z grubej tkaniny, nawet do 500 gr/m2 i dodatkowe ochrony skórzane, bo nie ma takiego ubrania, którego nie da się przepalić.

 

Odzież spawalnicza i trudnopalna klasy 1 czy 2 - co wybrać?

 

Warto rozważyć, czy zamiast ciężkiego i, z reguły, mniej komfortowego ubrania klasy 2, nie postawić na komfort ubrania klasy 1, a części ciała, odzież i obuwie narażone na czynniki termiczne i UV, chronić dodatkowymi, skórzanymi ochronami. 

Na korzyść takiego rozwiązania przemawia duża oferta ubrań spawalniczych klasy 1. 

 

Poza tym, ceny dodatkowych ochron skórzanych nie są wysokie, a starczają, w większości przypadków na lata. 

 

Przed zakupem warto przyjrzeć się szczegółom ubrania, takim jak:

       - zabezpieczenie rękawów przed wpadaniem rozprysków kropli. Czy rozwiązanie zastosowane przez producenta nam odpowiada ?

• mankiet: na rzep, z gumą, czy też producent oszczędził i wykonał prosty rękaw, ew. z napą?
• Kołnierz: czy producent zapewnił regulację kołnierzyka stójki - czy wyobrażamy sobie sytuację, w której  rozprysk gorącego metalu, wpadł nam za kołnierz?

Warto zwrócić uwagę na odzież spawalniczą i trudnopalną  Safestat L70 – ubranie bez kompromisów, dopracowane w szczegółach, a także jego uproszczoną, ale o takich samych, wysokich parametrach, wersję Safestat L70 Spawacz

 

Niezależnie od przypisania kategorii do procesu spawania i pokrewnego, warto wykonać test obrania i dodatkowych zabezpieczeń na stanowisku pracy. 

 

Pamiętajmy, w odzieży spawalniczej i trudnopalnej też się da wypalić dziurę, a dodatkowe zabezpieczenie skórzane również może się przepalić .

 

W miejscach narażonych na iskry i rozpryski płynnego metalu należy stosować dodatkowe zabezpieczenia – zwykle skórzane. 

 

Warto stosować dodatkowe ochrony (poza rękawicami z mankietem – co jest oczywistością), np:

 

- Rękawy,

- Kaptury,

- Ochrony nóg i stóp, 

- Fartuchy przednie.

 

Rękawice ochronne dla spawacza.

 

Wybierając rękawice dla spawacza musimy pamiętać, żeby były wyłącznie skórzane, najczęściej szyte nićmi kewlarowymi. Wymagania dla nich określa norma EN 12477/A1.

 

Podobnie jak klasy w ubraniach spawalniczych określające poziom zagrożeń, w przypadku rękawic, zgodnie z powyższą normą, określany jest typ:

 

- Typ A – do większych zagrożeń, czyli występujących przy spawaniu łukowym MIG/MAG i MMA - Z reguły rękawice grubsze, z wydłużonym mankietem,

- Typ B – dla mniejszych zagrożeń występujących przy spawaniu gazowym TIG - rękawice cieńsze z uwagi na przewagę aspektu manualnego nad ochronnym.

- Typ A/B - uniwersalny

 

Ponadto, rękawice muszą mieć określone parametry ochrony mechanicznej PN-EN 388:2017-02 i ochrony prze kontaktem z ogniem i wysoką temperaturą  PN-EN 407:2007.

 

Bielizna trudnopalna, jako element odzieży spawalniczej i trudnopalnej

 

Nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że bielizna noszona pod ochronną odzieżą spawalniczą i  trudnopalną może mieć wpływ na poziom ochrony. W sytuacji, kiedy pod ubraniem będzie bielizna poliestrowa lub nylonowa, rozpryski stopionego metalu które przepaliły ubranie zewnętrzne lub też wpadły przez mankiet do rękawa mogą stopić taką bieliznę.  Warto rozważyć stosowanie bielizny trudnopalnej dostosowanej do zagrożeń i warunków termicznych.

 

Buty spawacza

 

Pamiętajmy również o obuwiu, oczywiście ochronnym, z oznaczeniem WG, według normy 20349 – norma dla ochrony przed czynnikami gorącymi, lub co najmniej HI HRO, według normy 20347 – norma ogólna dla obuwia zawodowego,  

 

Ważną ich cechą jest konstrukcja i wysokość, żeby zapobiec  przeniknięciu do środka iskier, rozprysków stopionego metalu. Nogawka odzieży ochronnej powinna zachodzić na cholewkę. Używając półbutów lub sandałów nie jesteśmy w stanie zabezpieczyć się odpowiednio.

Podeszwa w takim obuwiu powinna posiadać oznaczenie HRO, czyli być odporna na krótkotrwały kontakt z podłożem o temperaturze 300°C.

 

 

Nie zapominajmy, że to właśnie środki ochrony osobistej  których częścią jest ubranie spawalnicze i trudnopalne pozwala na zachowanie bezpieczeństwa podczas pracy.  Dlatego powinno być zgodne ze wszelkimi normami i dostosowane do miejsca i stanowiska pracy.